Dilek Devlez Tuna Mevlananın hayatı-Amaç ve kazanımlarımız

MEVLâNA KİMDİR? Mevlâna ya da tam adıyla Mevlânâ Celâlettin-i Rûmî, 30 Eylül 1207'de dünyaya gelip 17 Aralık 1273 yılında 66 yaşında hayatını kaybetmiştir. Mevlâna, şiirleri 13. yüzyıldan bugüne dek gelen en önemli şairler arasında yer alıyor. Eserlerinin çevirileri ise özellikle Türkiye, Azerbaycan, ABD ve Güney Asya'da yaygın bir şekilde okunuyor. Muhammed Celâlettin-i Rumi veya kısaca bilinen adıyla Mevlânâ 13. yüzyılda yaşamış Müslüman şair, fakih, âlim, ilahiyatçı ve Sufi mutasavvıf. Kendisinin etkisi yalnızca bir ulusla veya etnik kimlikle sınırlı kalmayarak pek çok farklı millete ulaştı; manevi mirası İranlılar, Tacikler, Türkler, Rumlar, Peştu’nlar, Orta Asyalı Müslümanlar ve Güney Asyalı Müslümanlar tarafından benimsenerek yedi yüzyılı aşkın bir süredir takdirle karşılandı. Şiirleri dünya çapında onlarca dile birçok kez çevrildi ve zaman zaman çeşitli farklı biçimlere dönüştürüldü. Kıtaları aşan etkisi sayesinde günümüzde ABD'de "en çok tanınan ve en çok satan şair" hâline geldi. Mevlânâ eserlerini çoğunlukla Farsça kaleme aldı ancak bunun yanı sıra nadiren Türkçe, Arapça ve Rumca kullanmayı da tercih etti. Konya'da yazdığı Mesnevî, Fars diliyle yazılmış en büyük şiirlerden biri olarak kabul gördü. Eserleri yazıldığı orijinal hâliyle günümüzde hâlen Büyük İran'da ve Farsça konuşulan yerlerde okunmaktadır. Eserlerinin çevirileri ise özellikle Türkiye, Azerbaycan, ABD ve Güney Asya'da yaygın bir şekilde okunmaktadır. Mevlânâ 30 Eylül 1207 tarihinde Horasan'ın Belh bölgesinde, Afganistan sınırları içinde kalan Vahş kasabasında doğmuştur. Annesi, Belh Emiri Rükneddin'in kızı Mümine Hatun; babaannesi, Harezmşahlar hanedanından Fars Prensesi, Melîke-i Cihan Emetullah Sultan'dır. Babası, "alimlerin sultânı" unvanı ile tanınmış, Muhammed Bahâeddin Veled; büyükbabası, Ahmed Hatîbî oğlu Hüseyin Hatîbî'dir. Babasına Sultânü'l-Ulemâ unvanının verilmesini kaynaklar Türk gelenekleri ile açıklamaktadır. Etnik kökeni tartışmalı olup; Fars, Tacik veya Türk olduğu yönünde görüşler mevcuttur. Mevlânâ, dönemin İslâm kültür merkezlerinden Belh kentinde hocalık yapan ve Sultan-ül Ulema (Alîmlerin Sultânı) lakabıyla anılan Bahaeddin Veled'in oğludur. Mevlânâ, babası Bahaeddin Veled'in ölümünden bir yıl sonra, 1232 yılında Konya'ya gelen Seyyid Burhaneddin'in mânevi terbiyesi altına girmiş ve dokuz yıl ona hizmet etmiştir. 1273 yılında vefat etmiştir. Mevlânâ, yazdığı Mesnevî adlı eserinde kendi adını Muhammed bin Muhammed bin Hüseyin el-Belhî şeklinde vermiştir. Burada yer alan Muhammed isimleri baba ve dedesinin ismi, Belhî ise doğduğu şehir olan Belh'e nispettir. Lakabı Celâleddin’dir. “Efendimiz” anlamındaki “Mevlânâ” unvanı onu yüceltmek maksadıyla söylenmiştir. Bir diğer lakabı olan Hudâvendigâr ise Mevlânâ'ya babası tarafından takılmıştır ve "sultan" manasına gelmektedir. Mevlânâ, doğduğu kente nispetle Belhî şeklinde anıldığı gibi hayatını sürdürdüğü Anadolu'ya nispetle kendisine Rûmî de denmektedir. Ayrıca müderrisliği nedeniyle Molla Hünkâr ve Mollâ-yı Rûm olarak da anılmaktaydı. MÜFREDAT ENTEGRASYONU AMAÇ VE KAZANIMLARIMIZ Amaç 1. Kendini tanıyabilme Kazanımlar 1. Fiziksel özelliklerini söyler. 2. Belli başlı duyuşsal özelliklerini söyler. Amaç 2. Duygularını fark edebilme Kazanımlar 1. Duygularını söyler. 2. Duygularının nedenlerini açıklar. 3. Duygularının sonuçlarını açıklar. 4. Duygularını müzik, dans, drama vb. yollarla ifade eder. Amaç 8. Farklılıklara saygı gösterebilme Kazanımlar 1. Kendisinin farklı özelliklerini kabul eder. 2. Başkalarının farklı özelliklerini kabul eder. Amaç 10. Toplumsal yaşamın nasıl sürdüğünü kavrayabilme Kazanımlar 1. Toplumda farklı rollere sahip kişiler olduğunu söyler. 2. Aynı kişinin farklı rolleri olduğunu söyler. 3. Kendi kültürünün belli başlı özelliklerini açıklar. 4. Farklı kültürlerin belli başlı özelliklerini söyler. Amaç 11. Estetik özellikler taşıyan ürünler oluşturabilme Kazanımlar 1. Estetik bedensel hareketlerle yürür / dans eder. 2. Özgün şiir, öykü, şarkı vb. söyler. 3. Görsel sanat etkinliklerinde ürün yapar. 4. Görsel sanat etkinliklerinde özgün ürün yapar. 5. Çeşitli materyaller kullanarak ritim oluşturur. 6. Çeşitli sesleri kullanarak müzik oluşturur. 7. Ürünlerini çeşitli yollarla sunar. 8. Sunularında hayali / gerçek nesneler kullanır. Amaç 14. Sanat eserlerinin estetik özelliklerini fark edebilme Kazanımlar 1. Sanat eserlerinin özelliklerini söyler. 2. Sanat eserleri hakkındaki duygularını açıklar., Amaç 4. Kendini sözel olarak ifade edebilme Kazanımlar 1. Dinlerken / konuşurken göz teması kurar. 2. Sohbete katılır. 3. Belli bir konuda konuşmayı başlatır. 4. Belli bir konuda konuşmayı sürdürür. 5. Söz almak için sırasını bekler. 6. Duygu, düşünce ve hayallerini söyler. 7. Duygu, düşünce ve hayallerini yaratıcı yollarla açıklar. 8. Üstlendiği role uygun konuşur. Amaç 5. Dinlediklerini çeşitli yollarla ifade edebilme Kazanımlar 1. Dinlediklerini başkalarına anlatır. 2. Dinlediklerine ilişkin sorular sorar. 3. Dinlediklerine ilişkin sorulara cevap verir. 4. Dinlediklerini özetler. 5. Dinlediklerini resim, müzik, drama, şiir, öykü vb. yollarla sergiler. Amaç 2. Olay ya da varlıkların çeşitli özelliklerini gözlemleyebilme Kazanımlar 1. Olay ya da varlıkların özelliklerini söyler. 2. Olay ya da varlıkların özelliklerini karşılaştırır. Amaç 16. Belli durum ve olaylarla ilgili neden-sonuç ilişkisi kurabilme Kazanımlar 1. Bir olayın olası nedenlerini söyler. 2. Bir olayın olası sonuçlarını söyler. 3. Yarım bırakılan olayı, durumu, şiiri, öyküyü, şarkıyı vb. özgün bir şekilde tamamlar.